مشکلات یادگیری خواندن
نویسنده:
گری وولی
مترجم:
فضل‌الله رضایی اردانی، مجتبی خلیلی زارچی
سال نشر:
1403
صفحه:
386
نوبت چاپ:
1

این کتاب در 14 فصل تنظیم شده و محوریت آن مشکلات مهارت خواندن در کودکان و نوجوانان است. مباحثی چون: درک مطلب، ساختار شناختی، تحلیل زبان، پردازش متن در سطح جمله و گفتمان، تصویرسازی ذهنی، استنباط، پردازش راهبردی و پردازش درون متنی و بین متنی، انگیزه ی خواندن، خود تنظیمی، فرا شناخت و مشغولیت و راهبردهای چندگانه ی درک مطلب پرداخته شده است.

 

مقدمه........................................................................................................ ‌ط

فصل اول: مشکلات یادگیری خواندن.................................................................. 1

مرور فصل.................................................................................................... 1

سواد چیست؟................................................................................................ 1

چهارچوب‌های نظری درک‌مطلب.......................................................................... 5

رفتارگرایی................................................................................................... 5

شناخت‌گرایی................................................................................................ 6

سازنده‌گرایی................................................................................................. 6

نظریه یادگیری سازنده‌گرایی اجتماعی.................................................................... 7

ارتباط‌گرایی.................................................................................................. 9

مفهوم مشکلات یادگیری خواندن........................................................................ 11

دیدگاه سادة خواندن...................................................................................... 15

درک شنیداری............................................................................................. 16

طبقه‌بندی مشکلات یادگیری خواندن................................................................... 18

خلاصه...................................................................................................... 19

فصل دوم: درک‌مطلب................................................................................... 21

مرور فصل.................................................................................................. 21

درک‌مطلب چیست؟....................................................................................... 22

مدل‌های ذهنی............................................................................................ 22

درک‌مطلب: فرایندی شناختی............................................................................ 23

معنی و درک‌مطلب........................................................................................ 24

درک‌مطلب و یادگیرندگان فعال.......................................................................... 24

درک‌مطلب و سازمان‌دهی................................................................................ 25

درک‌مطلب و فراشناخت.................................................................................. 26

چرا بعضی از دانش‌آموزان در یادگیری خواندن به مشکل بر می‌خورند؟.............................. 27

چهارچوب مفهومی........................................................................................ 28

زمینه فرهنگی اجتماعی.................................................................................. 29

متغیرهای مربوط به تکلیف............................................................................... 32

متغیرهای متنی........................................................................................... 34

متغیرهای مربوط به خواننده............................................................................. 37

عوامل زیستی.............................................................................................. 37

عوامل شناختی............................................................................................ 40

عوامل رفتاری.............................................................................................. 41

هدف........................................................................................................ 46

خلاصه...................................................................................................... 49

فصل سوم: ساختار شناختی............................................................................ 51

مرور فصل.................................................................................................. 51

ساختار شناختی........................................................................................... 52

حافظه کاری............................................................................................... 53

حافظه بلندمدت............................................................................................ 58

نظریه طرح‌واره............................................................................................. 59

شبکه‌های معنایی.......................................................................................... 61

نظریه کدگذاری دوگانه.................................................................................... 63

سبک‌های یادگیری....................................................................................... 66

مبانی نظری................................................................................................ 70

کاربرد در تدریس.......................................................................................... 71

خلاصه...................................................................................................... 72

فصل چهارم: پردازش زبان............................................................................ 73

مرور فصل.................................................................................................. 73

نظریه زبان.................................................................................................. 74

زبان و مشکلات یادگیری................................................................................. 76

مشکل در رمزگشایی...................................................................................... 78

نارساخوانی................................................................................................. 79

ناتوانی‌های یادگیری زبانی................................................................................ 82

فهم نا کافی از متون...................................................................................... 84

اختلالات طیف اوتیسم.................................................................................... 87

ADHD یا اختلال نقص توجه و بیش‌فعالی............................................................. 89

تفاوت‌های فردی........................................................................................... 91

خلاصه...................................................................................................... 92

فصل پنجم: پردازش متن در سطح جمله و گفتمان متن.......................................... 93

مرور فصل.................................................................................................. 93

دانش واژگانی............................................................................................... 94

کیفیت بازنمایی کلمات................................................................................... 97

کلمه و معنا................................................................................................ 98

تفاوت سنی............................................................................................... 100

آموزش لغت.............................................................................................. 100

روان خوانی............................................................................................... 107

سطوح خوانایی........................................................................................... 109

خواندن رسا............................................................................................... 111

زمینه...................................................................................................... 112

ناتوانی‌های دیر ظهور.................................................................................... 112

برنامه‌های مداخله‌ای دیرهنگام.......................................................................... 115

خلاصه.................................................................................................... 117

فصل ششم: تصویرسازی ذهنی...................................................................... 119

مرور فصل................................................................................................ 119

اشکال مختلف رمزگذاری ذهنی........................................................................ 119

ماهیت تجسم............................................................................................ 121

تجسم و عملکرد ذهنی.................................................................................. 123

مدل‌سازی ذهنی و ظرفیت............................................................................. 124

تجسّم و پردازش استنباطی............................................................................. 125

تجسم به‌عنوان ابزاری برای سازماندهی................................................................ 127

تجسّم، مشارکت و عواطف.............................................................................. 128

آموزش و تجسّم.......................................................................................... 129

تجسّم و دانش‌آموزان با درک‌مطلب ضعیف............................................................ 130

مرتبط سازی فرایندهای تجسمی و زبانی.............................................................. 131

بازی‌های با مانع.......................................................................................... 134

راهبردهای تصویرسازی................................................................................. 136

تصاویر..................................................................................................... 137

نقاشی..................................................................................................... 138

دستکاری................................................................................................. 139

تصویرسازی ذهنی....................................................................................... 139

راهبرد تصویربرسازی حسی (SIS)..................................................................... 140

شخصیت‌های داستان.................................................................................... 142

رویکرد چندوجهی....................................................................................... 143

خلاصه.................................................................................................... 145

فصل هفتم: استنباط و پردازش راهبردی.......................................................... 147

مرور فصل................................................................................................ 147

پردازش استنباطی....................................................................................... 148

معنی و استنباط......................................................................................... 150

دانش پیشین............................................................................................. 150

انسجام متنی............................................................................................. 152

قاب‌های تفکر............................................................................................. 153

ساخت معنا............................................................................................... 154

معنی و دلالت............................................................................................ 155

قیاس...................................................................................................... 156

پرسش کردن............................................................................................. 157

رویکردهای آموزشی..................................................................................... 158

توضیحات................................................................................................. 158

پیش‌بینی................................................................................................. 159

خلاصه.................................................................................................... 161

فصل هشتم: پردازش درون متنی و بین متنی..................................................... 163

مرور فصل................................................................................................ 163

ساختار کلی متن........................................................................................ 164

ویژگی‌های شخصیتی.................................................................................... 167

ژانرهای تفسیری......................................................................................... 168

دانش‌آموزان دبیرستانی.................................................................................. 169

خواندن اصیل............................................................................................. 170

آموزش استفاده از سازمان دهنده‌های گرافیکی...................................................... 171

فواید استفاده از سازمان‌دهنده‌های گرافیکی.................................................................... 173

انواع ژانر................................................................................................... 175

مقایسه-تضاد............................................................................................. 176

مقایسه/تضاد واژگان..................................................................................... 178

زمینه مشارکت........................................................................................... 182

سوادآموزی پویا.......................................................................................... 183

خلاصه.................................................................................................... 186

فصل نهم: انگیزش خواندن........................................................................... 187

مرور فصل................................................................................................ 187

سیستم خود............................................................................................. 187

باورها...................................................................................................... 190

خودپنداره تحصیلی...................................................................................... 190

ادراک از خود............................................................................................. 191

نسبت دادن............................................................................................... 192

انتظار از موفقیت......................................................................................... 195

آموزش نسبت دادن...................................................................................... 196

انگیزش و نیازهای روانشناختی......................................................................... 198

خودمختاری.............................................................................................. 201

شایستگی................................................................................................. 203

پیوندجویی................................................................................................ 206

ملاحظات عاطفی......................................................................................... 208

خلاصه.................................................................................................... 209

فصل دهم: خود تنظیمی، فراشناخت و مشغولیت................................................. 211

مرور فصل................................................................................................ 211

خود تنظیمی............................................................................................. 212

مشغولیت................................................................................................. 213

خودتعیین‌گری........................................................................................... 214

راهبردهای خودتنظیمی................................................................................ 216

فراشناخت و خودتنظیمی............................................................................... 218

مراحل خود تنظیمی.................................................................................... 219

مرحله قبل از خواندن (مرحله پیش‌اندیشی)........................................................... 221

تحلیل تکلیف............................................................................................. 221

تعیین هدف............................................................................................... 222

برنامه‌ریزی................................................................................................ 223

مهارت‌ها.................................................................................................. 224

پیش‌بینی انتظارات نتیجه............................................................................... 224

در مرحله خواندن (مرحله عملکرد)..................................................................... 225

خواندن جبرانی........................................................................................... 227

مرحله بعد از خواندن (مرحله تعمق در خود).......................................................... 230

خلاصه.................................................................................................... 231

فصل یازدهم: راهبردهای بهبود درک‌مطلب..................................................... 233

مرور فصل................................................................................................ 233

محیط آموزشی ساختاریافته امّا انعطاف‌پذیر........................................................... 233

تغییر تمرکز.............................................................................................. 236

خود پرسش‌گری و مشغولیّت........................................................................... 237

آموزش صریح............................................................................................. 242

عناصر کلیدی آموزش درک‌مطلب...................................................................... 244

رویکردی متوازن......................................................................................... 248

بازخورد عملکردی....................................................................................... 248

راهبردهای درک‌مطلب.................................................................................. 252

خلاصه.................................................................................................... 254

فصل دوازدهم: راهبردهای چندگانه............................................................... 257

مرور فصل................................................................................................ 257

راهبردهای چندگانه..................................................................................... 258

الگوهایی برای مداخله.................................................................................... 260

تدریس متقابل............................................................................................ 262

چهارچوب درک‌مطلب................................................................................... 264

چهارچوب‌های اساسی................................................................................... 265

ادغام مراحل خود تنظیمی.............................................................................. 268

راهبرد بدانید- بخواهید-یاد بگیرید..................................................................... 270

نظارت بر درک‌مطلب.................................................................................... 272

سازمان‌دهنده‌های گرافیکی و ساختار متن........................................................... 273

استفاده از سؤالات در چهارچوب....................................................................... 274

خواندن  هدفمند......................................................................................... 275

رویکرد چند مرحله‌ای................................................................................... 277

تجسّم و چهارچوب...................................................................................... 279

یادگیری مشارکتی...................................................................................... 280

خلاصه.................................................................................................... 281

فصل سیزدهم: پشتیبانی از یادگیری خواندن.................................................... 283

مرور فصل................................................................................................ 283

تعامل حمایت‌گرانه....................................................................................... 283

تدریس خصوصی......................................................................................... 286

والدین به‌عنوان مربی..................................................................................... 286

تدریس همسالان......................................................................................... 287

مسائل آموزشی........................................................................................... 288

ترویج خواندن مستقلانه................................................................................. 290

پرورش شایستگی........................................................................................ 291

تقویت روابط برای افزایش مشارکت خواندن........................................................... 295

نیازهای معلّم............................................................................................. 295

خلاصه.................................................................................................... 297

فصل چهاردهم: ارزیابی و درک‌مطلب.............................................................. 299

مرور فصل................................................................................................ 299

ارزشیابی.................................................................................................. 300

تمرکز بر تدریس......................................................................................... 302

ارزشیابی تشخیصی...................................................................................... 305

ارزیابی فراشناختی....................................................................................... 306

رویکردهای پاسخ‌گو به ارزشیابی........................................................................ 309

انگلیسی به‌عنوان زبان دوم............................................................................... 310

ارزشیابی پویا............................................................................................. 311

پاسخ به مداخله........................................................................................... 311

تیم‌های چندرشته‌ای.................................................................................... 313

خلاصه.................................................................................................... 314

واژه‌نامه.................................................................................................. 315

منابع..................................................................................................... 325

دسته بندی موضوعی موضوع فرعی
علوم انسانی ادبیات
ادبیات

تمامی حقوق این سایت برای سازمان ترویج مطالعه و نشر جهاد دانشگاهی محفوظ است. نقل مطالب با ذکر منبع بلامانع است.
Copyright ©2026 Iranian Students Booking Agency. All rights reserved