نظریه دیلآو با تمرکز بر حافظه مکان و هویت فرهنگی، خوانشی نو از جامعه روستایی ارائه می‌دهد. این کتاب نشان می‌دهد چگونه عناصر بومی و فضاهای محلی می‌توانند به بنیان‌های معنا، کنش اجتماعی و تداوم فرهنگی تبدیل شوند. دیلآو تلاشی است برای نظریه‌پردازی بومی و فهم پیوند میان فرهنگ، مکان و توسعه در ایران. نظریه دیلاو، با تمرکز بر «چاه» به‌مثابه یک سازه‌ فرهنگی–فضایی، نشان می‌دهد که جامعه روستایی صرفاً مجموعه‌ای از روابط اقتصادی یا سکونتی نیست، بلکه نظامی پیچیده از حافظه، آیین، معیشت و معناست که در بستر مکان بازتولید می‌شود. در این چارچوب، دیلآو نه‌تنها یک عنصر مادی، بلکه کانونی از کنش‌های نمادین، تجربه‌های زیسته و انتقال بین‌نسلی معناست. این نظریه با عبور از نگاه‌های تقلیل‌گرایانه توسعه‌محور، روستا را به‌عنوان یک «فضای حافظه‌مند» بازتعریف می‌کند که در آن گذشته، حال و آینده در یک پیوستار فرهنگی به هم متصل‌اند. در سطح تحلیلی، نظریه دیلاو امکان فهم پدیده‌هایی چون تأخیر فرهنگی، مقاومت خاموش، پایداری آیینی و بازتولید هویت محلی را فراهم می‌سازد؛ پدیده‌هایی که در بسیاری از نظریه‌های کلان اجتماعی یا نادیده گرفته شده‌اند یا در حاشیه قرار گرفته‌اند. دیلآو نشان می‌دهد که تغییر در جامعه روستایی الزاماً از مسیر گسست‌های سریع و برون‌زا رخ نمی‌دهد، بلکه اغلب در دل تداوم‌های فرهنگی و از طریق بازتفسیر عناصر بومی صورت می‌گیرد. از این منظر، توسعه زمانی معنا‌دار و پایدار است که با منطق حافظه مکان و نظام معنایی روستا هم‌خوانی داشته باشد. در نهایت، نظریه دیلآو یک چارچوب بومی اما قابل تعمیم برای مطالعه جوامع روستایی ارائه می‌دهد؛ چارچوبی که می‌تواند در پژوهش‌های میان‌رشته‌ای، سیاست‌گذاری فرهنگی، برنامه‌ریزی توسعه روستایی و احیای آیین‌ها و سرمایه‌های ناملموس به‌کار گرفته شود. این نظریه نه در پی نوستالژی گذشته است و نه در تقابل با تغییر، بلکه بر ضرورت «فهم ریشه‌مند تغییر» تأکید دارد. دیلآو یادآور می‌شود که آینده روستا، بدون شناخت عمیق از حافظه و منطق درونی آن، نه قابل پیش‌بینی است و نه قابل ساختن.

پیشگفتار: / 25

مقدمه: / 29

بخش اول: ساخت مفهومی و مبانی نظریه دیلاو / 35

بخش دوم: راهکارهای پژوهشی و روش‌شناسی ترکیبی / 165

بخش سوم: تحلیل یافته‌ها و تبیین نظریه دیلاو / 197

بخش چهارم: کاربرد، ارزیابی و افق‌های آینده نظریه دیلاو / 263

 ضمایم و پیوست‌ها: / 413