چوب، این ماده گرانبها که به سرمایه و کار طبیعت در کارگاه جنگل ساخته و پرداخته می‌شود، یکی از مهمترین مصالح ساختمان تمدن انسانی به شمار می رود که از گذشته‌های بسیار دور به طور رایگان در دسترس بشر بوده و انسان را در راه ناهموار سیر تکامل دستگیری نموده است.

درختان قدیمی ترین موجودات زنده روی زمین و جزء اصلی بیوسفر می باشند. زمانی بر روی زمین هیچ درختی وجود نداشت که این زمان تا دونین پیشین ( حدود 400 میلیون سال پیش) بوده است. هنگامی که گیاهان خشکی زی ابتدایی پدید آمدند و در تمام خشکی ها گسترش یافتند، گیاهان کوچکی بودند که غالباٌ یک ساقه منفرد یا دو شاخه منتهی به یک هاگدان داشتند. ارتفاع این گیاهان از چند سانتی متر در سیلورین تا 2-1 متر در اواخر دونین می‌رسد. در این گیاهان، تغییرات وسیع در اندام رویشی و اندام تولید مثل، به موازات تطابق گیاهان به زندگی در خشکی، به وقوع پیوست. این گیاهان ابتدایی محیط زیستی و غیر زیستی اطراف خود را بنحوی تغییر دادند که زمین را برای تکامل و تحول درختان و جنگلها، آماده ساختند.

نه تنها زندگی انسان، بلکه زندگی بسیاری از موجودات زنده همبستگی نزدیکی با درخت و چوب دارد. تعداد بسیاری از حشرات و قارچ‌ها و موجودات دریایی گرفته تا پرندگان، برای ادامه زندگی نیاز به درختان دارند.

در جوامع انسانی نیز از زمان غارنشینی از چوب برای شکار و عبور از رودخانه‌ها استفاده می‌کرده‌اند. از دوره نوسنگی استفاده از چوب برای حفاظت خانه‌ها رایج شد. تاریخچه ساخت ابزار و ادوات کشاورزی، پوشاک، اسلحه، کاخ‌ها، بناهای مسکونی و مذهبی، کشتی و قایق، کاغذ و... حتی گهواره و تابوت، حکایت از  نقش بسیار پررنگ چوب در زندگی انسان از گذشته‌های بسیار دور تا امروز دارد. 

فصل اول: ساختمان چوب/16

تعریف چوب/16

رشد درخت/17

تشکیل چوب/18

ساختمان ساقه گیاهان چوبی/19

عناصر تشکیل دهنده چوب و وظیفه آنها/22

طبیعت هرسو نا یکسان چوب/26

فصل دوم: آماده سازی و روش مطالعه چوب/30

روش نمونه برداری (میدانی)/30

آماده سازی نمونه ها (آزمايشگاهي)/32

فصل سوم: ویژگی های میکروسکوپی برای شناسایی چوب‌های پهن برگ/38

حلقه های رويشی/38

آوندها/40

اندازه روزنه‌های بين آوندی (متناوب و متقابل)/46

ز- ضخامت مارپيچی/49

تراکئيدها و فيبرها/53

فيبرهای بافت زمينه/54

فیبر‌های تقسیم شده و رشته‌های فیبر پارانشیم مانند/55

ضخامت دیواره سلولی فیبرها/56

میانگین طول فیبرها/57

پارانشیم محوری/58

نوع سلول‌ها یا طول رشته‌های پارانشیم محوری/62

اشعه چوبی( پره چوبی)/63

ارتفاع اشعه (بلندی پره چوبی)/64

ترکیب سلولی اشعه چوبی/65

تعداد اشعه در واحد طول/69

ساختمان مطبق/70

عناصر مترشحه/71

مجاری بین سلولی/82

لوله‌ها/73

انواع دیگر کامبیوم/73

ته نشست‌های معدنی/74

بلورها/76

انواع دیگر کریستال‌ها/77

ویژگی‌های دیگر شناسایی کریستال‌ها/78

سرشت گونه/79

آلبوم پلیت‌های پهن برگان/179

فصل چهارم: ویژگی‌های میکروسکوپی برای شناسایی چوب‌های سوزنی برگ/176

دوایر(حلقه‌های) رویشی/176

تحول چوب آغاز به چوب پایان/177

تراکئیدها/178

روزنه‌های تراکئیدها دردیواره شعاعی(فقط در چوب آغاز)/178

آرایش روزنه‌های دو ردیفه یا بیشتر، در دیواره شعاعی تراکئیدها( فقط در چوب آغاز)/179

طبقه‌بندی ميانگين طول تراکئيدها/180

ضخامت ديواره تراکئيدهای چوب پايان/181

ضخامت‌های مارپيچی و ساير ضخامت‌های ديواره ای/185

ضخامت مارپيچی در تراکئيدها/185

ضخامت مارپيچی در تراکئيدهای طولی به صورت منفرد یا گروهی/186

فاصله ضخامت‌های مارپيچی در تراکئيدهای طولی/186

ضخامت مارپيچی در تراکئيد‌های عرضی/187

آرايش پارانشيم طولی(محوری)/189

ديواره عرضی انتهايی سلول‌های پارانشیم محوری/190

اشعه چوبی(پره چوبی)/191

ترکیب سلولی اشعه/191

دیواره سلولی تراکئیدهای اشعه/191

دیواره‌های سلول‌های پارانشیم اشعه/193

دیواره انتهایی( عرضی) سلول‌های پارانشیم اشعه/193

دیواره‌های افقی( طولی) سلول‌های پارانشیم اشعه/194

روزنه‌های میدان تلاقی/194

انواع روزنه‌های میدان تلاقی/195

اندازه اشعه/198

بلندی اشعه برحسب تعداد سلول‌ها/198

پهنای اشعه (برحسب سلول)/199

مجاری بین سلولی/199

قطر متوسط مجاری بین سلولی طولی طبیعی/201

سلول‌های پوششی مجاری بین سلولی/203

ته نشست‌های معدنی/204

محل استقرار کریستال‌ها/205

آلبوم پلیت‌های سوزنی برگان/206

پیوست/246

منابع و مآخذ/270