عرصهی شمال ایران، بهویژه جنگلهای هیرکانی، بهعنوان موزهای زنده و تکاملیافته از دوران سوم زمینشناسی شناخته میشود. این منطقه نه تنها از منظر بومشناسی و تنوع زیستی دارای اهمیتی جهانی است، بلکه از دیرباز بهعنوان مخزنی سرشار از گونههای گیاهی با کاربردهای اثباتشدهی دارویی و طبی مورد توجه تمامی محققان بوده است. پیوند دیرینهی ساکنان این نواحی با محیط زیست خود، منجر به شکلگیری گنجینهای غنی از دانش بومی شده که شناسایی و ثبت علمی آن امری ضروری مینماید. فراتر از جنبههای کاربردی و شناسنامهای، هر یک از گیاهان حاضر در این مجموعه، تبلوری از استراتژی تکاملی و هوشمندی زیستی هستند. ساختار ظریف و آرامش نهفته در گلبرگهای بنفش «شیرینبیان»، الگوی رگبندی برگ «گزنه»، یا تراکم کوتیکول در برگهای همیشهسبز «خاس»، همگی پاسخهایی هوشمندانه به چالشهای محیطی و در عین حال، نشانگر ذخیرهای ارزشمند از متابولیتهای ثانویه با فعالیت زیستی هستند. تصنیف حاضر، با عنوان «اطلس رنگی گیاهان دارویی شمال ایران»، حاصل فرآیندی نظاممند در گردآوری، طبقهبندی و بازنمایی تصویری دانش موجود پیرامون فلور دارویی یکی از غنیترین و منحصربهفردترین رویشگاههای ایران است. هدف غایی این اثر، ایجاد یک مرجع مصور و علمی است که بتواند پلی میان دقت پژوهشی و جلوههای بصری حیرتانگیز طبیعت ایجاد نماید. این کتاب میتواند برای طیف گستردهای اعم از محققان عزیز و پژوهشگران محترم دانشگاهها و دانشجویان مشتاق مقاطع کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری رشتههای زیستشناسی علوم گیاهی، داروسازی، طب سنتی، کشاورزی و محیط زیست و منابع طبیعی؛ متخصصان آگاه حوزهی سلامت اعم از پزشکان، داروسازان و درمانگران؛ همچنین مراکز تحقیقاتی از جمله پژوهشکده گیاهان دارویی، موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، آزمایشگاههای تخصصی و هرباریومهای ملی و در نهایت، همهی شیفتگان طبیعت ایران که خواهان شناخت و ارتباطی ژرف با میراث سبز این سرزمین هستند، مفید و سودمند واقع شود. نگارش این مجموعه، حرکتی است میان قفسههای کتابخانهها و انباشتِ خِرَدِ گذشتگان. ما خود را وقفِ گردآوریِ پراکندگیهای این قصه کردیم؛ قصهای که در یادداشتهای گیاهشناسان، در متون کهن طب سنتی، و در لابهلای پژوهشهای نوین پراکنده بود. کار ما، بیش از هر چیز، بافتن تاروپود این روایت ناتمام بود. اگر بخواهیم جوهرهی این تلاش را در یک جمله بیان کنیم، شاید این باشد: احترام به پیچیدگیِ طبیعت. این همان نقطهای است که دانش تخصصی و احساس عامیانه به هم میرسند، و ما خواستهایم پلی بر این تقاطع باشیم.
Ranunculaceae / گل آتشین .1. Adonis aestivalis L /10
Ranunculaceae / سیاه دانه 2. Nigella arveasis L. /12
Papaveraceae / خشخاش زراعی 3. Papaver Rhoeas L. /14
Papaveraceae / خشخاش زینتی 4. Papaver orientale L. /16
Papaveraceae / مامیران 5. chelidonium majus L. /18
Fumariaceae / شاه تره 6. Fumaria parviflora Lam. /20
Brassicaceae / کیسه کشیش 7. Capsella Bursa-pastoris L. /22
Brassicaceae / علف چشم 8.Nasturtium officinale W.T.Aiton /24
Actinidiaceae / کیوی (A.Chev)C.F.Liang&A.R.Ferguson 9. Actinidia deliciosa /26
Brassicaceae / منداب 10. Eruca sativa Mill. /28
Violaceae / بنفشه معطر 11. viola odorata L. /30
Brassicaceae / ترب 12. Raphanus sativus L. /32
Caryophyllaceae / صابونک 13. Vaccaria hispanica Mill. /34
Caryophyllaceae / گندمک رایج 14. Stellaria media (L.) Vil. /36
Hypericaceae / گل راعی 16. Hypericum perforatum L. /40
Malvaceae / پنیرک 17. Malva Sylvestris L. /42
Malvaceae / ختمی 18. Althaea officinalis L. /44
Linaceae / کتان مسهل 19. Hibiscus cannabinus L. /46
Oxalidaceae / شبدر ترشک 20. Oxalis corniculata L. /48
Zigophyllaceae / اسپند 21. Peganum harmala L. /50
Zigophyllaceae / خارخسک 22. Tribulus terrestris L. /52
Rutaceae / سُداب 23. Ruta graveolens L. /54
Meliaceae / زیتون تلخ 24. Melia azadarach L. /56
Aquifoliaceae / خاس کریسمس 25. Ilex aquifolium L. /58
Anacardiaceae / سماق 26. Rhus Coriaria L. /60
Anacardiaceae / پسته کوهی 27. Pistacia terebinthus L. /62
Rhamnaceae / سیاه توسه 28. Frangula alnus Mill. /64
Rhamnaceae / آش انگور 29. Rhamnus cathartica L. /66
Rhamnaceae / عناب 30. Zizyphus Jujuba Mill. /68
Fabaceae / یونجه زرد 31. Melilotus officinalis (L.) Lam. /70
Fabaceae / بادام زمینی L. 32. Arachis hypogaea /72
Fabaceae / شنبلیله 33.Trigonella foenum-graecum L. /74
Fabaceae / یونجه 34.Medicago sativa L. /76
Rosaceae / توت فرنگی 38.Fragaria vesca L. /84
Rosaceae / غافث 39.Agrimonia eupatoria L. /86
Rosaceae / تمشک 40.Rubus fruticosus L. /88
Rosaceae / نسترن کوهی 41.Rosa canina L. /90
Rosaceae / ازگیل ژاپنی 42.Eriobotrya japonica(Thunb) Lindl. /92
Myrtaceae / مورد L. 43.Myrtus communis /94
Myrtaceae / اوکالیپتوس 44.Eucalyptus globulus Labill. /96
Lythraceae / انار 45.Punica granatum L. /98
Lythraceae / توری L. 46. Lythrum salicaria /100
Lythraceae / سه کنجه خیز 47.Trapa natans L. /102
Cucurbitaceae / کدوی 48. Cucurbita pepo L. / 104
Apiaceae / کرفس 49. Apium graveolens L. /106
Apiaceae / شوکران کبیر 50. Conium maculatum L. /108
Apiaceae / زیره سیاه 51.Crum carvi L. /110
Apiaceae / هویج 52.Daucus carota L. /112
Apiaceae / رازیانه 53.Foeniculum vulgare Mill. /114
Apiaceae / چوچاغ 54. Eryngium campestre L. /116
Cornaceae / زغال اخته 55. Cornus mas L. /118
Adoxaceae / انگورٍکولی 56.Sambucus nigra L. /120
Adoxaceae / پلم 57.Sambucus ebulus L. /122
Asteraceae / گل گندم 58.Centaurea benedicta (L.)L. /124
Asteraceae / خارمریم 59.Silybum marianum(L.) Gaertn. /126
Asteraceae / افسنتین 60.Artemisia absinthium L. /128
Asteraceae / درمنه 61.Artemisia vulgaris L. / 130
Asteraceae / بومادران 62. Artemisia millefolium L. /132
Asteraceae / پیر بهار کانادایی 63. Erigeron canadensis L. /134
Asteraceae / آفتاب گردان 64. Helianthus annuus L. /136
Asteraceae / سیب زمینی ترشی 65. Helianthus tuberousus L. / 138
Asteraceae / توق 66. Xanthium strumarium L. /140
Primulaceae / بذرک وجشی 67. Anagallis arvensis L. /142
Oleaceae / زیتون 68. Olea europaea L. /144
Oleaceae / زبان گنجشک 69. Fraxinus excelsior L. /146
Pedaliaceae / کنجد 71. Sesamum indicum L. /150
Convolvulaceae / پیچک 72. Calystegia soldanella (L.) Roem. & Schult. /152
Solanaceae / تاتوره 73. Datura Stramonium L. /154
Solanaceae / توتون 74. Nicotiana tabacum L. /156
Solanaceae / عروسک پشت پرده 75. Alkekengi officinarum Moench /158
Solanaceae / تاجریزی 76. Solanum nigrum L. /160
Scrophulariaceae / ماهور 77. Verbascum thapsus L. /162
Lamiaceae / پونه 78. Mentha pulegium L. /164
Lamiaceae / مریم گلی مرموک 79. Salvia sclarea L. /166
Lamiaceae / بادرنجبویه 80. Dracocephalum moldavica L. /168
Lamiaceae / گزنه سفید 81. Lamium album L. /170
Lamiaceae / نعناع چمنی 82. Prunella vulgaris L. /172
Plantaginaceae / باراهنگ 83. Plantago major L. /174
Phytolaccaceae / سرخاب کولی 84. Phytolacca decandra L. /176
Polygonaceae / ترشک 85. Rumex Patientia L. /178
Polygonaceae / علف هفت بند 86. Polygonum aviculare L. /180
Santalaceae / دارواش 87. Viscum album L. /182
Urticaceae / گزنه 88. Urtica urens L. /184
Cannabaceae / رازک 89. Humulus lupulus L. /186
Ulmaceae / اوجا 90. Ulmus minor Mill. /188
Salicaceae / سفیدار 91. Populus alba L. /190
Amarylidaceae / سیر 92. Allium sativum L. /192
Asparagaceae / کوله خاس 93. Ruscus aculeatus L. /194
Cupressaceae / پیرو 94. Juniperus communis L. /196
Cupressaceae / سروکوهی 95. Cupressus sempervirens L. /198
Polypodiaceae / سرخس 97. Polypodium vulgare L. /202
Pteridaceae / پرسیاوش 98. Adiantum caoillus-veneris L. /204
Alismataceae / قاشق واش 99. Alisma plantago-aquatica L. /206
Amaranthaceae / تاج خروس دورگ 100. Amaranthus hybridus L. /208
Araceae / وج 101. Acorus calamus L. /210
Berberidaceae / زرشک 102.Berberis vulgaris L. /212
Betulaceae / غان 103.Alnus glutinosa (L.) Gaertn. /214
Boraginaceae / گل گاو زبان 104.Echium amoenum Fisch. & C.A.Mey. /216
Cannabaceae / شاهدانه 105.Canabis sativa L. / 218
Caryophyllaceae / مرجانی 106.Arenaria serpyllifolia L. /220
Amaranthaceae / سلمک 107.Chenopodium album L. / 222
Amaranthaceae / شور خاردار 108.Salsola kali L. /224
Asteraceae / بابا آدم 109.Arctium lappa L. /226
Asteraceae / جاروی مشهد 110.Artimisia scoparia Waldst. & Kit. /228
Asteraceae / تیغ گرگی 111. Carthamus lanatus L. /230
Asteraceae / مستور خوابیده 112. Eclipta prostrata(L.)L. /232
Convolvulaceae / نیلوفر 113. Ipomoea purpurea (L.)Roth /234
Convolvulaceae / ممرز 114. Carpinus betulus L. /236
Brassicaceae / ازمک 115. Lepidium draba L. /238
Brassicaceae / خاکشیر ایرانی 116. Descurainia sophia (L.)Webb ex Prantl /240
Euphorbiaceae / فرفیون 117. Euphorbia helioscopia L. /242
Iridaceae / زنبق زرد 118. Iris pseudoacorus L. /244
Juncaceae / سازوی نرم 119. Juncus effusus L. /246
Lamiaceae / زوفا 120. Hyssopus officinalis L. /248
Lamiaceae / دم شیر 121. Leonurus cardiaca L. /250
Lamiaceae / وارنگ بو 122. Melisa officinalis L. /252
Lamiaceae / پونه 123. Mentha longifolia (L.)L. /254
Lauraceae / برگ بو 124. Laurus nobilis L. /256
Lauraceae / آواکادو 125. Persea americana Mill. /258
Amaryllidaceae / پیاز خوراکی 126. Allium cepa L. /260
Asparagaceae / مهرسلیمان 127.Polygonatum orientale Desf. 262
Lythraceae / خون فام 128.Lythrum salicaria L. 264
Malvaceae / گاوپنبه 129.Abutilon theophrasti Medik. 266
Moraceae / انجیر 130.Ficus carica L. 268
Nyctaginaceae / لاله عباسی 131.Mirabilis jalapa L. 270
Orchidaceae / ثعلب نر 132. Orchis mascula (L.)L. 272
Papaveraceae / شقایق شاخدار زرد 133.Glaucium flavum Crantz /274
Fabaceae / ناخنک 134.Astragalus hamosus L. /276
Fabaceae / خلر بیبرگ 135.Lathyrus aphaca L. /278
Fabaceae / آهوماش زرد 136.Lotus corniculatus L. /280
Pinaceae / کاج جنگلی 137.Pinus sylvestris L. /282
Plantaginaceae / کاردی 138.Plantago lanceolata L. /284
Polygonaceae / ترشک زیبا 139.Rumex pulcher L. /286
Ranunculaceae / آلاله تاولدار 140.Rununculus sceleratus L. / 288
Ranunculaceae / برگ سدابی 141.Thalictrum minus L. / 290
Rhamnaceae / عناب 142.Ziziphus jujuba Mill. /292
Rosaceae / پاشیرک 143.Alchemilla arvensis (L.)Scop. /294
Rosaceae / شیر خشت سکهای144.cotoneaster nummularioides Pojark. /296
Rosaceae / سرخه ولیک 145.Crataegus microphylla k.koch /298
Rosaceae / بـه 146.Cydonia oblonga Mill. /300
Rosaceae / ازگیل 147.Crataegus germanica (L.)Kuntze /302
Rosaceae / تمشک کبود L. 148.Rubus caesius /304
Rubiaceae / شیر پنیر 149.Galium verum L. /306
Solanaceae / تنباکو 150.Nicotina tabacum L. /308
| دسته بندی موضوعی | موضوع فرعی |
| كشاورزي و منابع طبیعی |
گیاهان دارویی
|